In juli 2023 publiceerde het Nederlands Dagblad een artikel over het werk van IJM waarin de suggestie werd gewekt dat IJM Ghana bij een bevrijdingsoperatie niet zorgvuldig te werk was gegaan. Het artikel (dat een op een werd overgenomen door het Reformatorisch Dagblad) werd geschreven naar aanleiding van een programma dat was gemaakt door ‘Africa Eye Program’. We begrijpen dat deze publiciteit vragen kan oproepen. Die proberen we hieronder te beantwoorden.

IJM is sinds 2015 actief in Ghana om moderne slavernij, waarvan vooral kinderen het slachtoffer zijn, op het Voltameer te stoppen. We ondersteunden autoriteiten bij meer dan 75 operaties die hebben geleid tot de bevrijding van honderden kinderen. In 90 procent van de door IJM ondersteunde gevallen zijn kinderen gere-integreerd met familieleden, nadat ze als veilig voor de kinderen waren beoordeeld.

Klopt het dat IJM bij de genoemde bevrijdingsoperatie, in de zogenaamde ‘Hilltop’-zaak, niet zorgvuldig heeft gehandeld?  

Uit grondig onderzoek naar de beschuldigingen die in het programma worden geuit, blijkt dat deze feitelijk onjuist zijn. IJM is altijd - en dus ook in de zaak die in het artikel genoemd wordt - volledig transparant tegenover de politie. Ook in dit geval voorzag IJM de politie van de feiten van de zaak, waaronder dat één kind waarschijnlijk verhandeld was en dat drie kinderen niet veilig waren.

De politie voerde haar eigen onderzoek uit en stelde vast dat er voldoende bewijsmateriaal was alvorens door te gaan met de operatie. Op basis van de verzamelde informatie over de operatie diende de politie aanklachten wegens mensenhandel in tegen de verdachten.

IJM bevrijdt nooit zelfstandig slachtoffers uit plekken waar zij worden uitgebuit in slavernij. Bij bevrijdingsoperaties hebben de lokale autoriteiten altijd de leiding.

 Bevrijden jullie kinderen om aan jullie hoge targets te voldoen? 

IJM heeft grote ambities. Omdat de miljoenen kinderen, vrouwen en mannen die vandaag de dag worden uitgebuit in slavernij onze beste inzet verdienen. We stellen concrete doelen om het werk goed te kunnen te evalueren, te leren en het werk effectiever te maken. Individueel prestatiemanagement is niet gekoppeld aan de doelstellingen van de organisatie.

Leggen jullie landen als Ghana niet westerse eisen op? Maakt kinderarbeid niet gewoon deel uit van de Ghanese cultuur? 

In de landen waar IJM werkt, is slavernij en mensenhandel bij wet verboden. Dus ook in Ghana. Het is dus geen cultuurkwestie. Het is een kwestie van een niet werkend rechtssysteem waardoor misdadigers wetten straffeloos kunnen overtreden en hun misdaden kunnen begaan. 

Daarbij komt dat onze IJM-kantoren in de landen waar wij werken vrijwel volledig worden bemand door mensen van de lokale bevolking. In Ghana zijn het dus Ghanezen die vechten voor de vrijheid van hun eigen kinderen die worden uitgebuit op het Voltameer. IJM Ghana wordt geleid door Anita Budu, die 15 jaar ervaring heeft in het beschermen van kinderen tegen geweld en als geboren Ghanese de cultuur goed kent.

Overdrijven jullie het probleem van slavernij in Ghana niet om zo fondsen te werven? 

De aanwezigheid, het gevaar en de ernst van mensenhandel en uitbuiting in de visserijsector in het Voltameer zijn duidelijk vastgesteld in diverse onderzoeken. In een onderzoek dat in 2022 in opdracht van IJM werd uitgevoerd, ontdekten onderzoekers van de Universiteit van Massachusetts, de Universiteit van San Diego en Kantar Ghana dat 38 procent van de kinderen in gemeenschappen rond het Voltameer vermoedelijk wordt verhandeld en dat nog eens 45 procent vermoedelijk betrokken is bij uitbuitende kinderarbeid. 

De afdeling Mensenhandel van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken publiceert jaarlijks een rapport over de wereldwijde aanpak van mensenhandel. Het rapport van beschrijft mensenhandel rond het Voltameer in Ghana als volgt: “Handelaren buiten kinderen vanaf vier jaar uit in dwangarbeid in de visindustrie van het Voltameer en gebruiken geweld en beperkte toegang tot voedsel om de slachtoffers onder controle te houden. Handelaren dwingen jongens onder gevaarlijke omstandigheden te werken, waaronder diepzeeduiken, en meisjes verrichten werk aan land, zoals het klaarmaken van de vis voor de markten. Vrouwen en meisjes die in de visserijsector werken zijn kwetsbaar voor seksueel misbruik en seksuele uitbuiting, waaronder sekshandel.” (Bron: https://www.state.gov/reports/...)

Verslagen uit de eerste hand van honderden kinderen die de mensenhandel en uitbuiting aan het meer hebben overleefd, melden dat ze tegen hun wil tot levensbedreigend en uitputtend werk zijn gedwongen. Deze kinderen hebben vaak te maken met mishandeling, ondervoeding en ziekte, en lopen een groot risico om te verdrinken. 

IJM’s wereldwijde missie is om de meest kwetsbare mensen in onze samenlevingen te beschermen tegen geweld, door te helpen bij het versterken van publieke rechtssystemen door hun capaciteit om criminaliteit aan te pakken te vergroten. Over de hele wereld heeft IJM’s aanpak geleid tot een afname van kinderhandel tot 86 procent op plaatsen waar we hebben gewerkt.

Lees meer over IJM's aanpak en resultaten. Ontdek onze Theory of Change >