Bestrijding van mensenhandel in Europa

Bij het bepalen of iemand mogelijk slachtoffer is van moderne slavernij en/of mensenhandel, kunnen de volgende signalen een aanwijzing zijn:

• De persoon kan niet vrij komen en gaan wanneer hij of zij dat wil.
• De persoon is jonger dan 18 jaar en verricht seksuele handelingen tegen betaling.
• De persoon ontvangt geen loon, zeer weinig loon of wordt uitsluitend betaald via fooien.
• De persoon werkt uitzonderlijk lange of ongebruikelijke uren, met weinig rustmomenten.
• De persoon wordt van en naar het werk vervoerd door anderen.
• De persoon heeft een grote schuld die hij of zij niet kan aflossen.
• De persoon is geworven met valse beloften over de aard of omstandigheden van het werk.
• Op de werk- of woonlocatie zijn opvallende beveiligingsmaatregelen aanwezig.
• De persoon komt angstig, nerveus, onderdanig of achterdochtig over en vermijdt oogcontact.
• De persoon vertoont opvallend angstig gedrag, vooral in de aanwezigheid van autoriteiten.
• De persoon lijkt in slechte lichamelijke gezondheid te verkeren, bijvoorbeeld door ondervoeding of signalen van lichamelijk of seksueel geweld.
• De persoon heeft weinig of geen persoonlijke bezittingen.
• De persoon heeft geen controle over eigen geld of identiteitsdocumenten.
• De persoon mag niet voor zichzelf spreken of is daar niet toe in staat.
• De persoon lijkt niet goed te weten waar hij of zij zich bevindt of woont.
• De persoon lijkt het besef van tijd kwijt te zijn.
• Er zitten opvallende tegenstrijdigheden in het verhaal van de persoon.

Belangrijk: Eén van deze signalen op zichzelf betekent niet automatisch dat sprake is van mensenhandel of moderne slavernij. Meerdere signalen samen kunnen wel aanleiding geven om nader onderzoek te doen of hulp in te schakelen.

Mensenhandel is een misdrijf dat zich zowel binnen Europa als over landsgrenzen heen afspeelt. Het is een vorm van criminaliteit die vaak verborgen blijft, terwijl ze zich vlak voor onze ogen afspeelt.

Mensenhandel is het werven, vervoeren, overbrengen, huisvesten of ontvangen van mensen door middel van dwang, misleiding of manipulatie, met als doel hen uit te buiten voor financieel gewin. Bij mensenhandel zijn meestal meerdere partijen betrokken: naast het slachtoffer en de dader is er vaak ook een tussenpersoon, zoals een recruiter.

De werkelijkheid van mensenhandel ziet er vaak anders uit dan wat films en televisieseries laten zien. Slachtoffers zitten meestal niet vastgeketend of geboeid. Mensenhandelaren maken juist misbruik van de hoop op een betere toekomst of van de behoefte aan veiligheid, werk, inkomen of ondersteuning.

Europa is zowel een herkomst-, doorvoer- als bestemmingsregio voor mensenhandel. Kwetsbare mensen worden uitgebuit in onder meer gedwongen arbeid en seksuele uitbuiting.

In Europa kunnen mensenhandelaren nog te vaak winst maken ten koste van mensenlevens zonder dat zij daarvoor ter verantwoording worden geroepen. Politie- en justitiediensten in verschillende landen staan voor de uitdaging om effectief samen te werken bij de bestrijding van grensoverschrijdende mensenhandel.

Daardoor worden veel mensen slachtoffer van een versnipperde aanpak binnen het strafrechtsysteem. Hier maakt IJM het verschil. Door samen te werken met politie, overheden en andere partners bouwen we aan een gezamenlijke Europese aanpak van mensenhandel, over landsgrenzen heen. Zo versterken we rechtssystemen, brengen we mensen in veiligheid en helpen we voorkomen dat kwetsbare mensen slachtoffer worden van uitbuiting.

Het Europese programma tegen mensenhandel van IJM, dat in 2019 in Roemenië van start ging, heeft als doel een gezamenlijke en grensoverschrijdende aanpak van mensenhandel in Europa op te bouwen.

Het langetermijndoel van het programma is om 12 miljoen mensen in Europa die risico lopen slachtoffer te worden van mensenhandel beter te beschermen.

Sinds de start van het Europese programma tegen mensenhandel hebben we meer dan 390 politieagenten, arbeidsinspecteurs en andere professionals getraind in het herkennen en aanpakken van mensenhandel. Daarnaast hebben meer dan 90 slachtoffers van mensenhandel ondersteuning ontvangen van IJM en haar partners, en zijn 20 mensenhandelaren veroordeeld.

Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in februari 2022 hebben we meer dan 5.000 gespecialiseerde ondersteuningsdiensten verleend aan vluchtelingen die anders kwetsbaar zouden kunnen zijn voor uitbuiting.

Van het regelen van tijdelijke huisvesting en veilig vervoer voor gezinnen tot het ondersteunen van vrouwen die zijn benaderd met verdachte aanbiedingen voor werk of onderdak: we hebben ons ingezet om mensenhandel te voorkomen en kwetsbare mensen te beschermen.

Meer dan een jaar later lopen vluchtelingen nog steeds risico terwijl zij op zoek zijn naar langdurige huisvesting en werk. Dankzij de steun van mensen zoals jij kunnen we ook nu en in de komende maanden mensen blijven beschermen.

Mensenhandel voor seksuele uitbuiting is een vorm van moderne slavernij waarbij iemand een ander door misleiding, dwang of manipulatie uitbuit voor commerciële seksuele doeleinden en daar geld aan verdient.

Mensenhandel voor gedwongen arbeid is een vorm van moderne slavernij waarbij iemand door misleiding, bedreiging of geweld wordt gedwongen te werken voor weinig of geen loon.