Strijden tegen moderne slavernij en mensenhandel in Europa
Bijna twee miljoen mensen zitten vast in slavernij in Europa - ook in Nederland.
Elk jaar worden in de EU meer dan 7000 slachtoffers van mensenhandel geregistreerd. Alleen al in 2022 bedroeg het aantal geregistreerde slachtoffers 10.093. Maar het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger omdat veel slachtoffers onopgemerkt blijven. De meeste slachtoffers zijn vrouwen en meisjes.
In 2022 werden in Nederland 814 slachtoffers gemeld bij het Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel (Comensha). Ook hier ligt het werkelijke aantal vermoedelijk veel hoger. Naar schatting zijn er jaarlijks zo’n 5.000 slachtoffers van mensenhandel in Nederland.
Door de oorlog in Oekraïne lopen nog eens miljoenen vrouwen en kinderen risico op mensenhandel. Zonder inkomen en woning zijn zij kwetsbaar voor mensenhandelaren die hen valse beloften doen van werk of huisvesting. Mede dankzij donateurs en partners hebben we sinds het begin van de oorlog in Oekraïne duizenden mensen beschermd tegen mensenhandel.
Hoe werkt IJM aan het bestrijden van moderne slavernij en mensenhandel in Europa?
Sinds 2019 werken we eraan om mensen te beschermen tegen mensenhandel in Europa.
In samenwerking met lokale autoriteiten en gesteund door donateurs, kunnen we:
- Kwetsbare mensen in veiligheid brengen en hen ondersteunen met traumazorg
- Zorgen dat mensenhandelaren vervolgd worden en niet wegkomen met hun misdaden
- Rechtssystemen versterken, zodat kwetsbare mensen niet ten prooi vallen aan mensenhandel
IJM heeft medewerkers in Roemenië, Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Omdat ook elders in Europa vrouwen en kinderen gevaar lopen, werken we aan uitbreiding van ons programma tegen Europese mensenhandel naar andere landen.
Angela werd thuis fysiek en verbaal mishandeld. Toen Robert kwam, liet hij haar voor het eerst voelen dat ze geliefd was. Robert verzekerde Angela dat hij om haar gaf en haar een uitweg kon bieden uit haar onveilige thuissituatie. Helaas is dit een manier waarop mensenhandelaars jonge vrouwen in Europa misleiden om hen seksueel uit te buiten.
Angela en haar familie vertrouwden op Roberts mooie woorden. Maar het waren leugens. Angela werd van Roemenië naar het Verenigd Koninkrijk gebracht, waar ze werd gedwongen tot prostitutie. Ze ontsnapte via een balkon en wist te vluchten. De politie nam haar in bewaring. Ze gaf gedetailleerde beschrijvingen van de dader, waardoor de politie hem snel kon arresteren.
Sinds haar terugkeer naar Roemenië hebben we Angela geholpen met praktische ondersteuning, waaronder huisvesting. We hebben ook therapiesessies voor haar geregeld, zodat Angela de trauma’s die ze heeft meegemaakt kan verwerken en haar relatie met haar familie kan verbeteren.
"Met de geweldige hulp en steun van International Justice Mission zijn we erin geslaagd survivors van mensenhandel praktische hulp en steun te bieden, van counseling tot sociale zorg, huisvesting en vaardigheidstrainingen."
Samenwerking
In Nederland werken wij onder de naam Next Steps samen met het Leger des Heils, Dorcas en Bright Fame. We hebben onze expertises gebundeld om zo nog effectiever de strijd tegen mensenhandel in Europa aan te kunnen gaan.
Zie ook projectnextsteps.nl >
Veelgestelde vragen
Wat zijn kenmerken van moderne slavernij? ¶
Om vast te stellen of iemand slachtoffer is van moderne slavernij en/of mensenhandel, kunnen dit herkenningspunten zijn:
- De persoon is niet vrij om te gaan en te staan zoals hij/zij wil
- De persoon is jonger dan 18 en verricht commerciële seksuele handelingen
- De persoon wordt onbetaald, krijgt zeer weinig betaald of alleen via fooien
- De persoon werkt buitensporig lange en/of ongebruikelijke uren, met weinig pauzes
- De persoon wordt vervoerd van en naar het werk
- De persoon kampt met grote schulden en is niet in staat deze af te betalen
- De betrokkene is aangenomen met valse beloften over de aard en de voorwaarden van zijn/haar werk
- Er zijn veel veiligheidsmaatregelen nodig op de werk- en/of woonlocatie
- De persoon is bang, angstig, onderdanig, nerveus/paranoïde, vermijdt oogcontact
- De persoon vertoont ongewoon angstig of angstig gedrag, in het bijzonder tegenover de autoriteiten
- De persoon lijkt een slechte fysieke gezondheid te hebben, inclusief ondervoeding of tekenen van fysiek/seksueel misbruik
- De persoon heeft weinig of geen persoonlijke bezittingen
- De persoon heeft geen controle over zijn/haar eigen geld of identificatiedocumenten
- De persoon mag of kan niet voor zichzelf spreken
- De persoon lijkt niet te weten waar hij/zij zich bevindt en/of waar hij/zij woont
- De persoon lijkt geen besef van tijd te hebben
- De persoon lijkt vele tegenstrijdigheden in zijn/haar verhaal te hebben
Hoe ziet mensenhandel er in Europa uit? ¶
Mensenhandel is een misdaad die in en door heel Europa voorkomt en voor een groot deel verborgen blijft. Mensenhandel wordt gedefinieerd als het werven, vervoeren, overbrengen, onderbrengen of opvangen van mensen met geweld, fraude of dwang - met als doel hen uit te buiten met winstoogmerk. Bij mensenhandel is naast het slachtoffer en de dader (of handelaar) meestal een derde partij betrokken (zoals een ronselaar). De realiteit van mensenhandel is vaak heel anders dan zoals die op film of tv wordt voorgesteld: het gaat meestal niet om mensen in kettingen of handboeien. Mensenhandelaars maken misbruik van de hoop die kwetsbare mensen hebben op een betere toekomst, of de behoefte aan steun, werk of een uitweg.
Europa is een bron-, doorvoer- en bestemmingsregio voor mensenhandel met het oog op arbeid en seksuele uitbuiting.
In Europa komen mensenhandelaren nog te vaak weg met hun misdaden, omdat de rechtshandhaving in de hele regio moeite heeft om effectief samen te werken in de strijd tegen mensenhandel.
Als gevolg hiervan zijn veel mensen in Europa het slachtoffer van mensenhandel. Er is sprake van een gefragmenteerde, geïndividualiseerde strafrechtelijke aanpak. Dit is waar IJM zich op richt: door samen te werken met politie, overheden en wetshandhavers kunnen we bouwen aan een samenhangende, grensoverschrijdende regionale aanpak van Europese mensenhandel.
Wat doet IJM in Europa? ¶
IJM’s Europese programma tegen mensenhandel, dat in 2019 in Roemenië van start is gegaan, is gericht op het bouwen van een constructieve, grensoverschrijdende respons op mensenhandel in Europa.
Het langetermijndoel van het programma is het beschermen van 12 miljoen mensen die het risico lopen op mensenhandel in heel Europa.
Sinds de start van het Europese programma tegen mensenhandel in 2019 hebben we meer dan 1000 politieagenten, officieren van justitie en rechters opgeleid om mensenhandel aan te pakken. Ook zijn meer dan 530 maatschappelijk werkers, psychologen en ngo-medewerkers getraind. Bovendien ontvangen 164 slachtoffers van mensenhandel momenteel steun van IJM en onze partners, sinds IJM in 2019 van start ging. We zien dat justitie reageert op gevallen van mensenhandel - er zijn 129 verdachten gearresteerd, 124 strafzaken geweest en meer dan 40 veroordelingen voor mensenhandel geweest.
Hoe heeft IJM gereageerd op de oorlog in Oekraïne? ¶
In 2022 hebben IJM en partners op de volgende manieren gereageerd op de oorlog in Oekraïne:
- IJM ondersteunt gescreende organisaties en opvangcentra die dringende humanitaire hulp bieden, IJM doet dat met donaties, trainingen en advies.
- IJM houdt de situatie bij grensovergangen voortdurend in de gaten en beoordeelt de veranderende behoefte aan bescherming en communiceert deze met lokale overheden en hulporganisaties.
- IJM geeft juridisch advies aan mensen in opvangcentra over complexe kwesties en verspreidt relevante informatie aan hulporganisaties die diensten verlenen aan vluchtelingen.
- IJM onderhoudt contacten met vervoerorganisaties om waar nodig voor vervoer te zorgen.
- IJM werkt samen met andere organisaties die grote aantallen vluchtelingen huisvesten om gevallen van mensenhandel te herkennen.
- Een TikTok-campagne met tips over hoe je veilig kunt reizen in de EU. Het doelbereik is 11 miljoen mensen in Roemenië, Moldavië, Hongarije, Polen, Wit-Rusland en Slowakije.
Wat is mensenhandel voor seks of commerciële seksuele uitbuiting? ¶
Seksuele handel is een vorm van moderne slavernij waarbij iemand een andere persoon misleidt en seksueel uitbuit voor winst.
Wat is mensenhandel voor arbeid? ¶
Mensenhandel voor arbeid is een vorm van moderne slavernij waarbij gebruik wordt gemaakt van bedrog, bedreigingen of geweld om iemand te dwingen voor weinig of geen geld te werken.
Vermoeden van mensenhandel
Als u vermoedt dat u of iemand die u kent wordt uitgebuit, bel dan met de plaatselijke politie via 0900 8844.
*Om haar privacy te beschermen, gebruiken we een pseudoniem.
[1] GRETA, Groep van deskundigen inzake actie tegen mensenhandel, 2019.